اوج اقتصاد رایانه­ای، کارگران سکس سایبری

اليويه اوبر

برگردان: ويدا اميرمکری

آنان را «اجرا کنندگان»، «مدل­ها» و «مجریان» می­نامند. بیش­ترشان زنان جوان­اند، گرچه در میانشان مرد، زوج و زنان پا به سن گذاشته هم یافت می­شود. آنان در مقابل وب­کم رایانه­شان قرار می‌گیرند و معمولا با یک موسیقی متن و وصل به شبکه­ی اینترنت کار می­کنند. از این فضای کنار خیابان دیجیتال­شان می­کوشند مشتری­ای تور کنند که به «چت» خصوصی­شان بپیوندد. قاره به قاره استریپ تیز می­کنند، گفتگو می­کنند، تن­شان را به نمایش می­گذارند، تظاهر به هیجان جنسی، لذت و ارگاسم می‌کنند و به دستورهایی که مشتری­ها به صورت نوشته یا کلامی می‌دهند، پاسخ می­گویند.

این کارگران که دست­مزدشان درصدی از بهای مدت زمان اتصال است، فیلیپینی، رومانیایی، اوکراینی، روس، آمریکایی، کلمبیایی یا فرانسوی­اند. در متن دکوری که کلیشه­های دیداری «مکان­های لذت­جویی» یا اتاق­های تن فروشی را بازتولید می‌کند، اینان مدت زمانی را می­فروشند که در آن از روی تختخواب، یا حتا گاهی از روی یک صندلی راحتی، به نمایش تن، گفتگو و صحنه سازی می­پردازند. سایت «لایو جاسمین» مدعی است ٣١٣١٥ دختر جوان و ٨٩٢١ مرد جوان را با خود دارد. یک سیستم عضویت هست که از طریق آن سکوهایی - پلاتفرم­ها­- به صاحبان چنین سایت­هایی یک فهرست جهانی از مدل­ها ارائه می‌دهند. به سبب وجود اختلاف ساعت این فهرست­ها امکان آن را فراهم می‌کنند که همواره یک گروه تجدید شونده چند صد نفره روی خط در دسترس باشند. در عوض این عرضه پیوسته نو به نو، سکو سهم بزرگی از منافع را برای خود بر می‌دارد که سی درصد آن را به حساب ادمین (مسئول) سایت می­گذارد.

بر خلاف سایت­ها یا تالارهای گفتگویی – فوروم­ها­- که مقصودشان دیداری فیزیکی است که ممکن است به رابطه­ی جنسی بینجامد، چنین فضاهایی کاملا مجازی­اند. بسیارشان در شرایط استفاده ذکر می‌کنند که هر کس در صدد برآید با «مدل­ها» تماس بگیرد، بیرون خواهد شد.

از سایت­ها چنین بر می‌آید که یک اتصال ده دقیقه‌ای هم­زمان با چهار مشتری فقط پنج تا ده یورو درآمد دارد. از آن جایی که برای جلب مشتری ثابت، معمولا چندین ساعت باید وقت گذاشت، در بهترین حالت در ازای روزی حدود ده ساعت وقت جلوی دوربین از این کار چیزی معادل حداقل دست­مزد ماهانه در می‌آید. و در حالت بدتر، تنها چند ده یورو. آزمایش­گاه­های این نوع نوین ارتباط با کار، بنگاه­های اقتصادی­ای که آن را تبلیغ می‌کنند، اغلب پایگاه­شان در بهشت­های مالیاتی است؛ جاهایی چون آنتیل هلند، کستا ریکا، لوکزامبورگ، جبل الطارق، یا در ایالات متحده، در ایالاتی مانند دلاور(Delaware)  یا اوریگان(Oregan)  که حقوق تجارت در آن‌ها بسیار آسان­گیر است.

از نظر دست­مزد، در فرانسه و بیش­تر کشورهای غربی دست­مزد کسانی که در پورنو و استریپ تیز کار می‌کنند مانند بازیگرانی که در استخدام جایی نیستند، قرارداد به قرارداد تعیین می­شود. پرسنل بنگاه­های مینی تل(١) سکسی یا سرویس­های تلفنی پیام­گیر «مهمان نواز» هم در استخدام شرکت­های تلماتیک(٢) هستند. نظام حقوقی و اداری فرانسه، تن فروشان را تنها از نظر مالیاتی و بنا بر اصل تعلق مالیات به منافع غیر تجاری به رسمیت می­شناسد. بنابراین، ظهور این کارگران آزاد جدید طیف موقعیت­های کسانی را که در حوزه­ی سکس کار می‌کنند، گسترده‌تر از پیش می­کند.

آگهی­های استخدام روی وب همانند پیشنهادهای کلاسیک کار در منزل تنها سخن از «آخر ماه پول بیش­تری داشتن»، بدون «هیچ تعهد زمانی دقیق» می­گویند؛ از «پول در آوردن» از راه مجری شدن و از «پرداخت دست­مزد برای کار آماتوری». پلاتفرم­ها که پیوسته جویای اعضای تازه هستند، دست­مزدهای تضمینی پیشنهاد می‌کنند (که بسته به کشور فرد بازدیدکننده تفاوت می­کنند) از دقیقه­ای چند سنت تا یک یورو برای «شوهای خصوصی» که در عمل ممکن است هم­زمان چند تماشاگر داشته باشند که نفری یک یورو می­پردازند. تسویه حساب این درآمدها ماهانه و با انتقال پول به حساب بانکی «اجرا کننده» یا حتا با سیستم پی پل (Paypal) که می‌توان در استفاده از آن نسبتا ناشناس ماند، انجام می­شود. این اقتصاد مجازی نه قرارداد لازم دارد، نه بلوکه کردن سرمایه­ی مالی یا غیر منقول، و نه هیچ گونه سرمایه‌گذاری، مگر اجاره کردن سرور و خرید پهنای باندی که امکان فرستادن صدا و ویدئو را بدهد. مالکان و سهام­داران این کلاف سر در گم هم­چنان ناپیدایند. چنین اقتصادی که محصول تکنولوژی، مجازیت، بازاریابی، پورسانت گرفتن، جا به جایی پول، بهشت­های مالیاتی و فقر است، انگار خود اوج اقتصاد رایانه­ایست. درآمد حاصل از «تولید محتوی» کم­تر از درآمد ساماندهی و تبلیغ آن است. منافعی که میزبانان وب از این کار می‌برند، کاملا غیر شفاف­اند. باقی کار هم بر عهده­ی تشدید فقر و رقابت است. و این چنین است که یک پرولتاریای جهانی نوین پدید می‌آید: تامین کنندگان محتوای فن آوری­های اطلاع رسانی، که هیچ یک از قوانین کار به رسمیت نمی‌شناسدشان و انگار هیچ قانونی درباره­ی حق اشخاص بر تصویر خود یا مالکیت معنوی نمی‌تواند آنان را در حیطه­ی خود قرار دهد. طبق معمول در این مورد هم صنعت سکس طلایه­دار است. این صنعت، که بنا به پژوهش­های گوناگون امروزه دوازده درصد از سایت­ها و در حدود بیست و پنج درصد از جستجوهای اینترنتی مربوط به آن­اند، کمک بزرگی به توسعه­ی پرداخت­های کوچک آنلاین، فشرده کردن ویدئوها و تکنیک­های وب کرده است. صنعت سکس مبتکر یک الگوی بازاریابی است که اصل حاکم بر آن ایجاد «سایت­های ویترین» است، که به رایگان در دسترس هستند؛ اما به خدماتی راهنما می­شوند که باید در ازایشان پول پرداخت. همین صنعت هم­چنین مبتکر و تکمیل ‌کننده­ی تمام فنون هم­خوان کردن لینک­ها، انتقال ترافیک از سایتی به سایت دیگر و ثابت کردن مشتریان است. در فرانسه نیمی از مردان و یک پنجم زنان به گفته­ی خودشان مرتبا پورنوگرافی تماشا می­کنند.(٣) اگر چه میزان رجوع به تن فروشان نزد مردان نسبتا ثابت مانده - در سال ٢٠٠٦، سه و سه دهم درصد از مردان، در مقایسه با سه و یک دهم درصد در سال ١٩٩٢- مصرف سکس روی اینترنت گسترشی عظیم یافته است.

به گفته­ی آلوین کوپر(Alvin Cooper) ، روان­شناس و مدیر مرکز ازدواج و جنسیت سان خوزه در سانتا کلارای کالیفرنیا، «سکس روی اینترنت بیش­تر کار مردهاست. راهی است برای رفع استرس و خیال پردازی برانگیزاننده درباره­ی برخی اعمال در عین وفادار ماندن.»(٤) همانند اعتیادهای دیگری چون قمار، داروها و الکل. به نظر اوف «این رفتار می‌تواند احساساتی چون خشم، سرخوردگی، ملال، فشار، نگرانی، تنهایی یا اندوه را خنثی کند و به زیاده­روی در صرف انرژی روانی در یک زندگی مجازی آسوده رو بروی کامپیوتر بینجامد.» عادتی که عواقبی هم دارد، چرا که این پژوهش­گر بر این باور است که این عادت می‌تواند «درکی را که انسان از دیگران دارد، تغییر دهد، نوعی سلب تعهد در قبال زندگی واقعی ایجاد نماید، درک فرد از واقعیت را تغییر دهد و گاهی به انزوای اجتماعی بینجامد.» این صنعت به هیچ وجه در دست چند غول متمرکز نشده است. در آن رقابت دائمی هست. سایت­های رایگانی که تنها به بازپخش بخش­هایی از فیلم­های کپی شده یا «آماتور» می­پردازند، هدفی جز این ندارند که وب­گرد را به سمت خدمات فروشی بکشانند. نشانه­ی سلامت اقتصادی عالی این بخش هم این است که در سال ٢٠٠٦ دامنه­ی اینترنتی sex.com به بهای چهارده میلیون دلار مبادله شد. و صنعت سکس به تازگی از شرکت اینترنتی برای نام­ها و شماره­های واگذار شده (آیکان)(٥)، که سازمان تنظیم کننده­ی دامنه­های اینترنتی است، یک دامنه سطح بالای      (Extension, or Top-level domain) تخصصی به نام xxx کسب کرده است. در همان روز ایجاد این دامنه­ی سطح بالا، درخواست پیش رزرو بیش از دویست هزار نام دامنه در آن داده شد.

برای درک بهتر کارکرد و کاربردهای این اقتصاد، پنج پژوهش­گر در حین پژوهشی، نقش آفریننده­های سایت­های پورنو را بر عهده گرفته­اند. آنان رازهای پشت پرده را افشا می­کنند، از جنگ­های بازرگانی بر سر فنون سرقت پایگاه­های داده‌های رقبا گرفته تا تقلب­های کلیکی که با برگرداندن مسیر وب­گردهای از همه جا بی ‌خبر روی بنرهای تبلیغاتی بیشترین منفعت را ایجاد می­کنند.(٦)

در حالی که عرضه­ی چت سکسی با تعداد نامحدودی «مدل» روی اینترنت در حال گسترش است، می‌توان مشاهده کرد که رابطه­ی اقتصادی و رئیس و مرئوسی هم در حال جهش است. هیچ کارگردانی این بازیگران را هدایت نمی­کند. بر خلاف رویه رایج در بخش­های خدمات تلماتیک یا پیپ شوها(Peep show) ، هیچ دوره­ی آموزشی پیشنهاد نمی‌شود، مگر متن دیالوگ­هایی که باید با مشتری­ها داشت. « اجرا کننده» باید خود خواهش­ها، رمزها و خیال­پردازی­های وب­گردها را جذب ذهنش کرده باشد. و او باید بر مبنای یک فهرست مبهم از خصوصیات مورد علاقه، که مشتری را به سمت او راهنما شده است، در سکانس­ها نقش ایفا کند و رفتارهایی در پیش بگیرد که مشتری را راضی کنند. دست­مزد کار هم پورسانتی است.

سکس در اینترنت اغلب در بحث­های پارلمانی مطرح می‌شود، اما تنها از دیدگاه حمایت از کودکان و سرکوب پورنوگرافی کودکان و قوادی. هیچ سخنی از سکس سایبری و این کارگران «خود کار آفرین» در خدمت «تفریحات بزرگ­سالان» که کار کل یک صنعت بسیار پر سود بر دوش­شان است نیست. بگذریم از اوضاع زندگی ای که آنان را وادار می‌کند تصمیم بگیرند «اجرا کننده» بشوند.

* * *

توضیحات:

١- مینی تل نام دستگاهی بود با یک صفحه­ی تلویزیون و یک صفحه­‌کلید (کی بورد) که از طریق خط تلفن به خدمات ویدئو تکس وزارت پست و مخابرات فرانسه وصل می‌شد و در دهه­ی هشتاد و نود، پیش از دسترسی عموم به اینترنت مورد استفاده­ی گسترده­ی مردم بود. استفاده­های رایج از آن شامل انواع خریدهای آنلاین، رزرو بلیت قطار، جستجوی شماره­ی تلفن در راهنمای تلفن، داشتن یک میل باکس و غیره بود. این وسیله برای مبادله­ی خدمات جنسی هم مورد استفاده قرار می­گرفت.

٢- تلماتیک ادغام مخابرات و انفورماتیک در برخی فن آوری­هاست. تکنولوژی کنترل از راه دور و فرستادن و دریافت پیام به وسایل نقلیه و هم­چنین مینی تل از جمله کاربردهای تلماتیک هستند.

٣- نگاه کنید به:Nathalie Bajot et Michel Bozon (sous la dir. de), Enquête sur la sexualité en France. Pratiques, genre et santé, La Découverte, Paris, 2008

٤- نگاه کنید به:Alvin Cooper, Sex and the Internet: A Guidebook for Clinicians, Brunner-Routledge, New York, 2002

٥-  Internet Corporation for Assigned Names and Numbers: ICANN

٦- نگاه کنید به Gilbert Wondracek, Thorsten Holz, Christian Platzer, Engin Kirda et Christophe Kruegel, « Is the Internet for porn? An insight into the online adult industry », séminaire WEIS, université Harvard, 7-8 juin 2010

 منبع: «لوموند دیپلماتیک» 

* اگر عضو یکی از شبکه­های زیر هستید، می­توانید این مطلب را به شبکه­ی مورد نظر خود ارسال کنید:

Delicious    Facebook    Twitter    دنباله    Google    Yahoo    بالاترین

كانون پژوهشى «نگاه»، www.negah1.com