صحبت درباره­ی یک انقلاب

آواز: تریسی چاپمن

آیا نمی­دانی که صحبت انقلاب (در راه) است

(ولی فعلا) مانند زمزمه­ای است.

وقتی که مردم در صف می­ایستند...

ادامه­ی مطلب

جمهوری اسلامی: مبارزه­ی مردم و طبقه­ی کارگر!

دفتر بیست و چهارم «نگاه»، به مناسبت رُخدادهای یک سال گذشته در ایران، منتشر شد. در این دفتر، مقالاتی از: جعفر رسا، فرهاد بشارت، سوسن بهار، ناصر برین، فرشید فریدونی، پوران نوایی، مراد عظیمی، محمد شمس، پریسا نصرآبادی، پارسا نیکجو، بهرام رحمانی، بیژن هدایت و هم چنین اشعاری از احمد شاملو، ایرج جنتی عطایی، پابلو نرودا، ویکتور خارا و... را می­خوانید.

ادامه­ی مطلب

نظام جمهورى اسلامى و "تئورى توتاليتاريسم"

فرشيد فريدونى

شناخت دولت به عنوان پديده‌اى فلسفى - تاريخى با بستر ويژه‌ى اقتصادى - اجتماعى به اين معنى است که همان‌گونه که استقرار يک نظام اسلامى در کشورى چون آلمان معقول به نظر نمى‌رسد، استقرار يک نظام پارلمانى مانند آلمان نيز در ايران تا زمانى که زير‌بناى مساعد آن موجود نباشد، نهاد‌هاى ضرورى آن متشکل نشده باشند و... معقول به نظر نمى‌رسد...

ادامه­ی مطلب

در سال­گرد برآمد فراگیر علیه دولت سرمایه­داری ایران 

مراد عظیمی

در برآمد اعتراضات فراگیر سال گذشته، به بهانه­ی تقلب در انتخابات ریاست جمهوری، صف مستقل و  پرچم توامان خواست­های دموکراتیک و ضد سرمایه­داری طبقه­ی کارگر غایب بودند. اما، بیان این غیبت هرگز به این معنا نبود که طبقه­ی کارگر، حداقل بدون هویت طبقاتی، در اعتراضات ضد رژیم سرمایه­داری ایران شرکت نکرد...

ادامه­ی مطلب

گفت­و­گوی «تلویزیون برابری» با فرهاد بشارت

آرش کمانگیر، از «تلویزیون برابری»، گفت­و­گویی با فرهاد بشارت پیرامون اوضاع سیاسی ایران - چرایی اعتراضات و مبارزات جاری توده­ی مردم کارگر و آزادی­خواه علیه جمهوری اسلامی، دلایل اعدام­های اخیر، بافت طبقه­ی کارگر، و...- انجام داده است، که شما را به دیدن این گفت­و­گوی دعوت می­کنیم.

ادامه­ی مطلب

بازار خدمات جنسی 

احمد سیف

علت این برخورد «منحصر به فرد» به این بازار، به واقع، چیست؟ در برخورد به بازار برای تخم مرغ و گوجه فرنگی و کامپیوتر، و هزار و یک چیز دیگر، برای تاثیرگذاری بر بازار هم به «تقاضا» می­پردازیم و هم به «عرضه». ولی در بازار خدمات جنسی، همه­ی توجه ما معطوف به «عرضه» می­شود...

ادامه­ی مطلب

خشونت مالی، پدیده‌ای پنهان در خانه‌ها 

نیلوفر انسان

خشونت مالی یكی از انواع خشونت‌هایی است كه می‌تواند علیه زنان اعمال شود. اما تعریف آن هنوز برای بسیاری از زنان تعریفی تازه است كه تا به حال به گوش آن‌ها نخورده و با آن بیگانه‌اند. بی‌شك برای زینب هم كه قصد دارم با او در این باره صحبت كنم، خشونت مالی عبارتی تازه به نظر می‌آید. نگران است و مضطرب...

ادامه­ی مطلب

خشونت جنسی در ایران 

مجید محمدی

شریعت موجود و عرف غالب جوامع دینی مسلمان، زن را انسان درجه‌ی دومی می‌بیند که باید در خدمت مرد و خانواده باشد: خدمت­کار خانه، نگه­داری‌ کننده از فرزندان و سال­مندان و شیئی جنسی باشد؛ بدون به رسمیت شناختن حقوقی چون حضانت زن بر فرزندان و حق ارضای جنسی خودانگیخته و آزاد...

ادامه­ی مطلب

اسلام و مساله‌ی زن پس از انقلاب بهمن، سه مرحله، سه پرسش

مهناز متین

با استقرار جمهوری اسلامی در ایران، احکام و شریعت اسلامی مبنای قانون‌گذاری و تعیین مناسباتِ اجتماعی قرار گرفت. بنیانگذران جمهوری اسلامی، "بهشتی" را به آحاد مردم و به ویژه زنان وعده می‌دادند که تحقق "دوران طلایی صدر اسلام" را هدف داشت...

ادامه­ی مطلب

با آن­ها که بالای دیوار نشسته­اند

سید علی صالحی

نان از سفره و کلمه از کتاب،

چراغ از خانه و شکوفه از انار،

آب از پیاله و پروانه از پسین،

ادامه­ی مطلب

نامه­ی مکزیک 

بهرام قدیمی

یکی از اهداف دولت مکزیک از سر راه برداشتن هر نوع سندیکای مزاحمی در معاملات «بازار بزرگی» بود که نامش را کشور گذاشته­اند و در آن همه چیز معامله می­شود؛ «بازار بزرگی» که در آن آموزش و پرورش، بهداشت، علم، آسایش، حتا هوای پاک قابل خرید و فروش باشد؛ «بازار بزرگی» که در آن رئیس جمهور حکم رئیس بخش فروش و کنترل را دارد...

ادامه­ی مطلب

سرمايه­داری ايران و سرمايه­داری چين 

مراد عظیمی

مقوله­ی روبنای ايدئولوژی مذهب شيعه و اعمال نوعی از قهر طبقاتی متفاوت از شيوه­های ديگر حاکميت روابط سرمايه­داری، در خدمت فرايند توليد ارزش اضافی يا انباشت سرمايه، مستمسکی در اختيار رنگين کمان رفرميست­های ما قرار داده است، تا مبارزه­ی طبقه­ی کارگر ايران عليه بردگی مزدی را به آينده محول کنند...

ادامه­ی مطلب

اعتصابات کارگری در انگلیس

«اکونومیست» - برگردان: محبوبه مشکین

آن چه در زیر می­خوانید، گزارشی است از وضعیت اعتصابات و اعتراضات طبقه­ی کارگر انگلیس هم زمان با وقوع انقلاب پنجاه و هفت در ایران، که از «اکونومیست» ترجمه شده است.

برخورد دولت کارگری آقای "کالاهان با اتحادیه­ها"، در این هفته، بالقوه مخرب­تر از تقابل آقای"Heath"  با اتحادیه‌های معدن­چیان در سال ۱۹۷۴ که منجر به کناره­گیری او‌ از قدرت شد، می­باشد...

ادامه­ی مطلب

یونان در بن بست طرح تحول اقتصادی 

محمد قراگوزلو

تحولات داغ قرقیزستان، تایلند و یونان، موید این نکته­ی بسیار بدیهی است که هر بحران اقتصادی، به طور بالقوه و سخت پُر توان، قابلیت تبدیل شدن به یک بحران سیاسی انقلابی تمام عیار و بالفعل را دارد. این که از درون شیفت بحران اقتصادی به شرایط انقلابی، کدام آلترناتیو یا کدام طبقه شانس پیروزی دارد...

ادامه­ی مطلب

دوبی بر دوش كارگران جنوب شرقی آسیا ساخته شد 

مایك دیویس - برگردان: بابك پاكزاد

دوبی همراه با دیگر همسایگانش در امارات، در زمینه‌ی سلب امتیاز و حقوق از نیروی كار الگو و نمونه محسوب می‌شوند. در كشوری كه در سال 1963 برده‌داری الغا شد، اتحادیه‌های كارگری و بخش اعظم اعتصاب‌ها غیرقانونی بوده و فعالان كارگری مورد پیگرد قرار می‌گیرند و نود و نه درصد نیروی كار بخش خصوصی، شهروند این كشور نبوده...

ادامه­ی مطلب

مفهوم واقعی «طبقه‌ی کارگر»

خسرو صادقی بروجنی

بورژوازی هاله‌ی مقدس تمام پیشه‌هایی را که تا آن هنگام گرامی شمرده می‌شد و با هراسی توام با وقار به آن‌ها می‌نگریستند، دریده است. پزشک، وکیل، کشیش، شاعر و دانشمند را کارگر مزدبگیر خود ساخته است.» این تعبیری است که مارکس و انگلس بیش از صد و پنجاه سال پیش در «مانیفست کمونیست» می‌کنند...

ادامه­ی مطلب

چارتیسم (نخستین جنبش طبقه­ی کارگر)

جان کی والتون - ترجمه و تخلیص: امین قضایی

چارتیسم اولین ظهور سیاسی و صنفی طبقه­ی کارگر در انگلستان صنعتی در اوایل قرن نوزدهم بود. طبقه­ی کارگر برای اولین خود را به عنوان یک طبقه می­شناسد و از طریق نمایندگان خود و حق رای همگانی، تلاش می­کند در بافت سیاسی جامعه سهمی ایفا کند. اما علی­رغم بازشناسی هویت این طبقه برای خویش، جنبش چارتیسم نشان می­دهد که طبقه­ی کارگر هنوز وضعیت موجود و روش مبارزه را نمی­شناسد...

ادامه­ی مطلب

پیام آغاز به کار جامعه­ی بین‌المللی کارگران - انترناسیونال اول

کارل مارکس - مترجم: فرهاد بشارت

این واقعیتی عیان است که فقر و فلاکت طبقه­ی کارگر از ١٨٤٨ تا ١٨٦٤ کمتر نشده است، و تازه این دوره دوره‌ای است که به لحاظ توسعه صنایع و رشد تجارت همتا ندارد. در ١٨٥٠، یک ارگان میانه‌روی بورژوازی انگلیس پیش‌بینی کرد که اگر صادرات و واردات انگلستان پنجاه درصد افزایش پیدا کند،... فقر و فلاکت در انگلستان به صفر می­رسد...

ادامه­ی مطلب

گفت و گو با کایلایش ساتیراتی به مناسبت سال­روز جهانی لغو کار کودک

سوسن بهار

در طول شش ماه رژه در صد و سه کشور جهان، با حضور کودکان، من در دنیایی از شادی غرق شدم. تجربه­ی بزرگ و ارزش­مندی از حقیقت یافتن یک جمعیت بین­المللی، به ویژه توسط کودکانی که  بیش­ترین زجرها را کشیده بودند، این استثمار شدگان، بردگان آزاد شده و یا کماکان کارگران خردسال از آسیا، آفریقا، آمریکا واروپا. هر کدام از آن­ها دارای انرژی بی نظیری بودند...

ادامه­ی مطلب

اقبال مسیح، اسپارتاکوس معاصر

سوسن بهار

پانزده سال از به قتل رسیدن و مرگ جان­کاه اقبال مسیح، کودک کارگر و برده­ی قرض دوازده ساله­ی پاکستانی، می­گذرد. اقبال کودکی از تبار زحمت­کشان بود که نسل در نسلش برده­ی قرض بودند. او از چهار سالگی به کار در کارگاه­های قالیبافی، مزارع و کوره­های آجرپزی پرداخت. زندگی کوتاه و پُر ثمر اقبال به دست مافیای کارخانه­داران پاکستان از او گرفته شد...

ادامه­ی مطلب

ترانه­ی صلح

ویکتور خارا - برگردان: احمد شاملو

اگر چکشی می­داشتم

صبح می­کوبیدم        

شب می­کوبیدم...     

ادامه­ی مطلب

مارکس و کینز

پل ماتیک - ترجمه‌: ناصر زرافشان

این روزها، به‌ مناسبت بحران دامنه‌داری که سرمایه‌ی مالی به‌وجود آورده و شکست الگوی نولیبرالی در تحقق بهشتی که وعده‌ی ایجاد آن را داده بود، باز نگاه بسیاری از غیرمارکسیست‌ها به سوی مارکس برگشته است. بحران اقتصاد جهانی و رنج‌ها و محرومیت‌هایی که به توده‌ی مردم تحمیل می‌کند که قربانیان نهایی آن هستند...

ادامه­ی مطلب

مارکس و محیط زیست

جان بلامی فاستر - برگردان: محمود متحد

چنان که منتقدی گفته، در سالیان اخیر باب شده است که رشد آگاهی زیست محیطی را با «پرسش رایج پسامدرنی از فراروایت عصر روشنگری» یک سان بینگارند. بارها شنیده‌ایم که وجه مشخصه‌ی تفکر سبز دیدگاه پسامدرن و پساروشنگری آن است. این شیوه‌ی فکری، بیش از هر جای دیگر، در پاره‌ای انتقادها از مارکس و انگلس آشکار است...

ادامه­ی مطلب

ملاحظاتی درباره­ی نظریه­ی پیوستگی ملی: ملت سازی 

ترجمه: سینا كلهر

اصطلاح ملت سازی در دهه­ی پنجاه و شصت در میان دانشمندان علوم سیاسی كه رهیافتی تاریخی داشتند، رواج داشت. مهم­ترین هواداران آن برخی از بزرگان دانشگاهی آمریكا چون كارل دویچ، چارلز تیلی، و رینهارد بندیكس بودند. نظریه­ی ملت سازی ابتدا به منظور توصیف فرایندهای انسجام و پیوستگی ملی كه منجر به استقرار دولت- ملت­های مدرن به كار می­رفت...

ادامه­ی مطلب

• سیصد گُل سرخ

آواز: داریوش

سیصد گُل سرخ

یک گُل نصرانی

ما را ز سر بریده می­ترسانی...

ادامه­ی مطلب

پندار خدا

ریچارد داوکینز – مترجم: ا. فرزام

می­توان گفت خدایی که در (انجیل) عهد قدیم توصیف شده، نامطبوع­ترین شخصیت داستانی دنیا است. حسود است و به حسادت خود افتخار می­کند؛ هیولای بی انصاف کوردلی است؛ انتقام­جوی خون­خواری است که پاک­سازی قومی می­کند؛ زن ستیز است و از هم­جنس­گرایان نفرت دارد؛ کودک کُشی و نسل کُشی می­کند...

ادامه­ی مطلب

درباره­ی دین  

امیل چوران  - ترجمه: حسین منصوری

 آدمی دارای دو ویژگی خاص است: تنهایی و غرور. بر زمین زندگی می­کند، تا زمین را با همه­ی نیرو به سوی روشنایی و تنویر برد. دین اما به سوی آسمان اشاره دارد: مجموعه­ای از داروها، که هستی آدمی را آهسته آهسته به خندق خاک می­سپارند. آدمی پس چرا روی این تخم می­نشیند و به ثمر می­رساندش؟

ادامه­ی مطلب

آزادی ضرورت

امین قضایی

تفاوت میان دو مفهوم آزادی در فلسفه­ی سیاسی لیبرالیسم و فلسفه­ی مارکسیسم به تفاوت میان اخلاق و آزادی نزد کانت و هگل برمی­گردد. از اساس فلسفه­ی سیاسی لیبرالیسم به روشن­گری تعلق دارد و تا حد همان پیش فرضیات ساده انگارانه درباره­ی نظریه­پردازی حکومت به مثابه قرارداد اجتماعی عقب مانده است...

ادامه­ی مطلب

دنیای رویای من

لنگستن هیوز - برگردان: احمد شاملو

من در رویای خود دنیایی را می­بینم که در آن هیچ انسانی

انسان دیگر را خوار نمی­شمارد

زمین از عشق و دوستی سرشار است...

ادامه­ی مطلب

جادوی تصویر

رافائل كاپلینسكی - مترجم: حسین میرزایی

رواج تلویزیون در سه دهه‌ی پس از جنگ جهانی دوم (در زمان‌های مختلف و با شدتی كه در كشورهای مختلف یك­سان نبود)، به قول مك لوهان دنیای جدیدی از ارتباطات را ایجاد كرد. معنایش این نیست كه دیگر رسانه‌ها از میان رفتند، بلكه در سیستمی بازسازی و تجدید ساختار شدند كه قلبش از لامپ‌های خلا و سیمای جذابش از صفحه­ی تلویزیون ساخته شده بود...

ادامه­ی مطلب

نسل تلویزیون

ماری وین

ویژگی­ای ‌در تلویزیون وجود دارد كه آن را از همه­ی تكنولوژی‏های سابق كه بر جامعه تاثیر گذاشته‏اند، متمایز می‏كند. هیچ پیشرفتی تاكنون نتوانسته است زندگی كودكان زیر شش سال - یعنی تأثیر پذیرترین بخش جامعه - را مثل ورود تلویزیون به خانه­ی‏ آمریكایی‏ها، این قدر سریع، گسترده و مستقیم تحت تاثیر قرار دهد...

ادامه­ی مطلب

برتولت برشت شاعر

م. عاطف راد

برتولت برشت را بیشتر به عنوان نمایشنامه نویس و بنیان گزار تئاتر حماسی و به خاطر نمایشنامه های مشهورش چون زندگی گالیله، ننه دلاور و فرزندانش، زن نیك ایالت سچوان، دایره­ی گچی قفقازی، آدم آدم است، ارباب پونتیلا و نوكرش ماتی، مادر و سایر آثار نمایشی اش مى­شناسند...

ادامه­ی مطلب

دست­های شکسته­ی ویکتور خارا

ویکتور خارا خواننده و گیتارنواز شیلیایی در روستایی فقیر به دنیا آمد. مادرش سراینده‌ای بومی بود که پس از پایان کارهای روزمره در جشن‌های درو و آیین‌های تدفین به خواندن ترانه‌ها و سرودهای سنتی می‌پرداخت و بدین ترتیب خارا توانست ترانه‌های روستایی و نخستین درس‌های گیتار را از مادرش بیاموزد. ترانه‌های بومی‌ای که خارا در کودکی آموخت و موسیقی او ارتباط بسیار نزدیکی با گنجینه­ی موسیقی مردمی آمریکای لاتین دارد...

ادامه­ی مطلب

اما من انسان‌ام... 

ايليا ارنبورگ - برگردان: احمد شاملو

گذرگاهى صعب است زندگى؛

تنگابى در تلاطم و در جوش.

ايمان، يكى چشم‌بند است؛

ديوارى در برابر بينش.

ادامه­ی مطلب

سرپیچی صداها و رنگ­ها

فرناسیس مارمانده

موسیقی بلوز، روایتی دیگر از تاریخ ایالات متحده است؛ نات هنتوف تهیه کننده­ی آثار چارلز مینگوث و مفسر سیاسی می­گوید: «من موسیقی جاز را به عنوانِ نشانه­ای از مقاومت آموختم.» او در سال ١٩٥٦ به دلیلِ این که می­خواست زنِ سیاه­پوست جوانی را استخدام کند، از نشریه­ی «داون بیت» اخراج شد...

ادامه­ی مطلب

رى چارلز از خودش مى­نويسد

دارم مى­ميرم مامى. اين را مى­فهمى؟ پسرت دارد مى­ميرد. در تنهايى. در تنهايى. مثل هميشه. مثل تمام اين ساليان. مثل همه روز هايى كه همه بودند اما تو همه كسم، رفته بودى مامى. نبودى. تو كجا بودى؟

دنيا هميشه تاريك است. دلم لك زده براى يك مشت نور، گاهى دستم را پيش مى­برم. مى­لرزد. مثل وقتى كه... مثل وقتى كه... بى خيال. پسرت كم گناه نكرده.

ادامه­ی مطلب

صدایی جاودانه!

ری چارلز كه علاوه بر پيانو، در نواختن ساكسفون آلتو و كلارينت نيز تبحر داشت، با تلفيق موسيقى كليساى سياهپوستان آمريكا با موسيقى بلوز، سبك جديدى را به نام «سول» ابداع كرد وبه عنوان پدر اين سبك موسيقى شناخته شد. او در دوران فعاليت هنرى خود، سیزده بار جايزه «گِرَمى» را به دست آورد، ده هزار كنسرت برگزار كرد و در طول شش دهه، صد آلبوم منتشر نمود. موزیک ویدیوی زیبایی از او را ببینید...

ادامه­ی مطلب