• من نام ترا میخوانم: آزادی!
اشتفان هرملین - برگردان: مجتبا کولیوند
برای پرندهی در بند
برای ماهی در تُنگ بلور آب
برای رفیقم که زندانی است...
• جنبش اشغال، ضعفهای اساسی و چشم انداز
ناصر پایدار
آن چه در روز هفدهم سپتامبر در وال استریت نیویورک آغاز و روز پانزدهم اکتبر سراسر دنیا را خیره خود ساخت، شعلهای از آتش همیشه مشتعل اعتراض انسانها علیه محرومیتها و فاجعههای عظیم انسانی منبعث از وجود سرمایهداری است. اعتراض کنندگان غالبا تودههای کارگر هستند، هر چند مثل همیشه همهی رسانههای خبری بورژوازی اصرار دارند مدال افتخار شاهباز موهومی به نام «طبقهی متوسط» رابه سینهی آنها بیاویزند!!
• آیا کارگران میتوانند پساندار، صرفهجویی و قناعت کنند؟
کارل مارکس - ترجمهی: باقر پرهام و احمد تدین
«مبادله بین کارگر و سرمایهدار یک مبادلهی ساده است که هر طرف در آن معادلی را به دست میآورد: یکی پول و دیگری کالا. و قیمت این کالا دقیقا برابر پول پرداخت شده در ازای آن است. سرمایهدار از این مبادلهی ساده یك ارزش مصرفی به دست میآورد: در اختیار گرفتن کار دیگری...
• دموکراسی
پانه کوک - برگردان: بابک
دموکراسی شکل طبیعی سازمان در جماعات بشری ابتدایی بوده است. در این گونه جماعات، همهی اعضای قبیله، در گردهماییهای عمومی، دربارهی فعالیتهای مشترک خویش، شخصا و با حقوق کاملا برابر، تصمیم میگرفتند. در نخستین مراحل توسعهی بورژوازی، در شهرهای یونان قدیم یا در شهرهای ایتالیا و فلاندر، در قرون وسطی، نیز به همین گونه عمل میشد...
• پیرامون شعار برچیدن زندانهای سیاسی و دموکراسی
پرویز قاسمی
همان طور که میدانیم اکنون در کشورهای پیشرفتهی سرمایهداری، زندان سیاسی و زندانی سیاسی وجود ندارد، یعنی کسی را به دلیل عقایدش و تحت هیچ کدام از عناوین مصطلح در ایران مثل امنیتی و دارای عقاید براندازنده، نشر اکاذیب، تشویش افکارعمومی و غیره به زندان نمیافکنند. آیا تحقق آزادی، عقیدهی ذاتی نظام سرمایهداری بوده است؟
• جنگ، فاشیسم، کمونیسم
استیو جونز
دورهی گرامشی در تورین با افزایش نظامیگری دولت ایتالیا همراه بود و جهشی به سوی جنگ تلقی میشد. ایتالیا که از تشکیل امپراتوریِ کبیر خویش به دلیل اتحاد دیرهنگام خود محروم شده بود، تصمیم به اشغال بخشی از شمال آفریقا در قالب چند بندر لیبی گرفت. این عملیات استعمارگرانه، خصوصا جناح چپهای این کشور را دو دوسته کرد...
• پیاده رو
دیوارهای پیاده روهای شهر را ببینید، که از ازدحام رنگ و نگاه هنرمندان خیابانی چه با شکوه و زیبنده شدهاند؛ مردان، زنان، کودکان، کودکان کار؛ حتا جان لنون هم هست؛ این ترانهسرا و آوازهخوان رویاهای انسانی. این ویدیوی زیبا را از دست ندهید. هنوز میشود روی دیوارهای پیاده روهای شهر، شیارهای عمیق زندگی انسانی را به نمایش گذاشت...
• بی تفاوتها!
آنتونیو گرامشی - برگردان: مهدی فتوحی
بیزارم از بی تفاوتها. من نیز چون فریدریش هبل گمان میکنم زیستن به معنای پارتیزان بودن است. انسانهای دست تنها و بیگانه با شهر نمیتوانند وجود داشته باشند. آن که زنده است، به راستی نمیتواند شهروند باشد و موضعگیری نکند. بی تفاوتی، کاهلی است؛ انگلوارگی است؛ بی جربزگی است. زندگی نیست...
• حقايق سادهی سوسياليستی
پُل لافارگ
کارگر: ولی اگر اربابان نباشند، چه کسی به من کار میدهد؟
سوسياليست: اين سئوالی است، که مرتب از من پرسيده میشود؛ بگذار آن را بشکافيم. برای اين که کاری انجام شود، سه چيز لازم میباشد: يک کارگاه، ماشين آلات، و مواد خام.
کارگر: درست است...
• مسالهی کارگران
کارل مارکس
«برای اولین بار، طبقهی کارگر سرنوشت خود را به دست گرفت! جمعیت ممالک متحدهی سلطنتی واقعا رو به تقلیل گذاشت. مهاجرت بیشتر از رشد طبیعی جمعیت شده، ولی کارگران از فرصتهایی که نصیبشان شد چگونه استفاده کردند؟ و چه عملی انجام دادند؟ عینا همان کاری که قبلا - یعنی وقتی بار دیگر، که خورشید به طور موقتی درخشیده بود- کردند. ازدواج نمودند و به سرعت هر چه بیشتر بر تعدادشان افزوده شد...»
• چرا بردگان شورش نمیکنند؟
توربیورن تنشو - ترجمه و تلخیص از: ژیلا افتخاری
تظاهرکنندگان بارها و بارها در میدان تحریر تجمع میکنند. امری که خوشحال کننده و انگیزاننده است، اما چگونه چنین چیزی ممکن بوده است. ویلهلم ریچ، روانکاو و مارکسیست، ما را تشویق به طرح این سئوال کرده است: نپرسید چرا برده شورش میکند، بلکه بپرسید چرا برده اغلب شورش نمیکند...
• دشمنان
پابلو نرودا - مترجم: غزال طبری
آنها تفنگهای پر از باروت را آوردند
آنان دستوراین کشتار وحشیانه را صادر کردند
آنها این جا با خلقی مواجه شدند...
• ستارهای در میانهی تاریکی!
بیژن هدایت
تحولات پُر تب و تاب سیاسی در جهان عرب، به لحاظ میزان سرعت و دامنهی گسترش آن، بی شک شگفتی بزرگ هفتهها و ماههای گذشتهی جامعهی بشری بوده است. هنگامی که محمد بوعزیزی، جوان بیکار تونسی، از سر خشم و استیصال خود را به آتش کشید، کمتر کسی باور داشت آتش جان محمد بوعزیزی، آتش شعلهور تحولات سیاسی در تونس میشود و با سرعتی شگرف اکثر کشورهای عربی را هم در خود میسوزاند...
• رییس کمیسیون اروپا: دموکراسی میتواند در یونان، پرتغال و اسپانیا فرو پاشد!
فرهاد بشارت
به گزارش "دیلی میل"، باروسو در یک توضیح و ملاقات فوقالعاده با روسای اتحادیههای کارگری، چشماندازی "محشرگونه" از آیندهی کشورهای اروپای جنوبی ترسیم کرد که طبق آن ممکن است این کشورها به خاطر افزایش بهرهی بانکی، و فروریزی خدمات عمومی و به دلیل بی پولی دولتهای مربوطه، با کودتا یا قیامهای مردمی روبرو شوند...
• بحران ساختاری جهان سرمايه داری و جنگ ارزها
مراد عظيمی
چرا نشستهای پی در پی مقامات بیست کشور صنعتی جهان، برای حل اختلافات و اتخاذ يک راهبرد همگن برای مقابله با بحران سرمايهداری جهان تمامی ندارد؟ دليلاش ساده است. اوضاع جهان کنونی با دهههای پيشين تفاوت ماهوی دارد. در پيامد پيروزیاش در جنگ جهانی دوم و به پشتوانهی قدرت اقتصادی برتر، امپرياليسم آمريکا طرح توسعهی اقتصاد جهان سرمايهداری خصوصی را...
• اما من انسانام...
ايليا ارنبورگ - برگردان: احمد شاملو
گذرگاهى صعب است زندگی؛
تنگابى در تلاطم و در جوش.
ايمان، يكى چشمبند است...
• پیدایش و تکامل طبقهی کارگر
جلال سامانی
طبقهی کارگر به عنوان یک طبقهی اجتماعی، زاییدهی شیوهی تولید سرمایهداری است. از این رو، دوران پدایش و شکلگیری پرولتاریا به ایامی بازمیگردد که مناسبات سرمایهداری آغاز به پیدایش نهاد. این مناسبات در بطن جامعهی فئودالی شکل گرفتند...
• اوج اقتصاد رایانهای، کارگران سکس سایبری
اليويه اوبر - برگردان: ويدا اميرمکری
آنان را «اجرا کنندگان»، «مدلها» و «مجریان» مینامند. بیشترشان زنان جواناند، گرچه در میانشان مرد، زوج و زنان پا به سن گذاشته هم یافت میشود. آنان در مقابل وبکم رایانهشان قرار میگیرند و معمولا با یک موسیقی متن و وصل به شبکهی اینترنت کار میکنند. از این فضای کنار خیابان دیجیتالشان میکوشند مشتریای تور کنند که به «چت» خصوصیشان بپیوندد...
• مزد کارگران: گرهی که نه با دست باز میشود و نه با دندان!
آذرخش
«شورای عالی کار»، مرکب از نمایندگان دولت سرمایهداری، کارفرمایان و عناصر دست نشانده و بله قربان گوی دولت و کارفرما که نام نمایندهی کارگران بر آنان نهادهاند، در آخرین نشست خود مزد حداقل کارگران برای سال 1390 را به میزان 330 هزار و 300 تومان تعيين کرد...
• پرستاران
ناصر آغاجری
من یک زنم، یک مادر، یک پرستار. فروشندهی نیروی کار، کار فکری و فیزیکی. ساعات روز را با درد و دارو و بیمار، با رنجها و نالهها، با چرک و عفونت، با میکروبهای کشندهای که هنوز راه درمانی ندارند، در چالشم. با اعصابی فرسوده، پس از ده ساعت کار (با زمان رفت و آمد و ترافیک)، از درب بیمارستان بیرون میآیم. هوای آلودهی تهران با بوهای سنگین و پُر دوده به استقبالم میآید...
• هدف «هدفمند کردن» یا حذف تدریجی یارانه ها چیست؟
سهراب شباهنگ
محدود کردن، کاهش و حذف تدریجی یارانهها دستکم از پایان جنگ ایران و عراق و ریاست جمهوری رفسنجانی (به ویژه از دورهی دوم ریاست او) جزء سیاستهای اقتصادی همهی جناحهای رژیم جمهوری اسلامی بوده است. هر چند در مورد نحوهی اجرا و گسترهی عمل این سیاست بین بخشهای مختلف سرمایهداری ایران اختلاف نظر بوده...
• دورکاری: تلاش دیگر رژیم برای بدتر کردن شرایط کار و زندگی کارکنان مزدی
بهروز فرهیخته
دورکاری چیست؟ آیین نامهی دولت جمهوری اسلامی ایران، دورکاری Teleworking را چنین تعریف میکند:
«مادهی یک... : الف - دوركاری: انجام وظايف محول شده بدون حضور فيزيكی كارمند واجد شرايط در محل كار سازمان خود با رعايت ضوابط و برای دورهی زمانی مشخص [است].»
• نقش زنان در اعتصاب ماه مه 1308 کارگران شرکت نفت
کانون مدافعان حقوق کارگر
کمی حقوق و دستمزد شرایط دشواری برای زندگی و معیشت کارگران و خانوادههایشان ایجاد میکند. همسران کارگران در کنار شوهرانشان تمام این دشواریها را به دوش کشیده و میکشند و هیچ کجا هم زحمات آنان به چشم نمیآید. آن زمان که کارگری اعتصاب میکند، اخراج میشود، زندان میرود...
• دوبی بر دوش كارگران جنوب شرقی آسیا ساخته شد
مایك دیویس - برگردان: بابك پاكزاد
دوبی همراه با دیگر همسایگانش در امارات، در زمینهی سلب امتیاز و حقوق از نیروی كار الگو و نمونه محسوب میشوند. در كشوری كه در سال 1963 بردهداری الغا شد، اتحادیههای كارگری و بخش اعظم اعتصابها غیرقانونی بوده و فعالان كارگری مورد پیگرد قرار میگیرند و نود و نه درصد نیروی كار بخش خصوصی، شهروند این كشور نبوده...
• «مجموعه شعر بیست و سه»
احمد شاملو
بدن ِ لخت ِ خیابان
به بغل ِ شهر افتاده بود
و قطرههای بلوغ...
• پروژهی توسعهی مشاغل خانگی
محسن شرقی
طرح توسعهی مشاغل خانگی در برگیرندهی یک سلسله سیاست گذاری کلان اقتصادی است که اساسیترین طرح وزارت کار به شمار میرود. مشاغل خانگی در قانونِ ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی بدین صورت تعریف شده است: «منظور از مشاغل یا كسب و كار خانگی، آن دسته از فعالیتهایی است كه...
• خشونت مالی، پدیدهای پنهان در خانهها
نیلوفر انسان
خشونت مالی یكی از انواع خشونتهایی است كه میتواند علیه زنان اعمال شود. اما تعریف آن هنوز برای بسیاری از زنان تعریفی تازه است كه تا به حال به گوش آنها نخورده و با آن بیگانهاند. بیشك برای زینب هم كه قصد دارم با او در این باره صحبت كنم، خشونت مالی عبارتی تازه به نظر میآید. نگران است و مضطرب...
• کار زن در سرمایه داری
مارگارت کولسون و دیگران - مترجم: آ. یوسنی
اهمیت سیاسی تحلیل رابطه کار خانگی و سرمایه، توسط والی سکومب در سعی او برای نشان دادن زمینه مادی اتحاد استراتژیک مبارزه برای رهایی زنان و مبارزه برای انقلاب پرولتری نهفته است. بر خلاف کسانی که عقیده دارند خانواده فقط یک نهاد ایدئولوژیک جامعه سرمایه داری است، بحث او بر کار انجام شده در خانواده به عنوان جزیی اساسی از پروسه مادی تجدید تولید سرمايه تاکید میکند...
• فمنیسم بازار آزاد
جوانا برنر - مترجم: اکرم پدرام نیا
هستر اینشتین در این کتاب، فمنیسم لیبرالی را با استفاده از نشانههای تاریخی نقد میکند و نشان میدهد که پذیرش نظریهی «فمنیسم رایج»، یورش شرکتهای سرمایهداری بزرگ را به طبقهی کارگر آمریکا، به کشاورزان و کارگران شهری و روستایی در کشورهای آمریکای جنوبی و سراسر جهان، موجه جلوه میدهد...
• مبارزهی طبقاتی و آزادی زنان
تونی کلیف
در طول صد سال گذشته دو جنبش مختلف در صدد بودهاند تا به امر رهایی زنان دست یابند: مارکسیسم و فمینیسم. خواست هر دو ریشهکن کردن نابرابری و موقعیت تحت ستم زنان در جوامع امروزی و استقرار موقعیتی با برابری کامل زن و مرد بوده است. اما این دو جنبش، ستم زنان را به دو شیوهی کاملا متفاوت در مییابند...
• با زنان در مکزیک: تجربهی اشغال زمین توسط زنان بی خانه در مکزیکوسیتی
فریده ثابتی
سه شنبه هجدهم اکتبر ٢٠١١، همراه ماریا آتیلانو (Maria Atilano) در مکزیکوسیتی برای ملاقات زنانی میرویم که با دست خالی به مصاف سرمایه رفتند. با دولت نمایندهی سرمایهداران و زمینداران بزرگ دست به گریبان شدند. آنها حق انسانی خود را در داشتن سرپناهی برای زندگی، جایی که در آن بتوانند آرام بگیرند...
• «دادخواست»
آواز: افسانه صادقی
آواز زیبای افسانه صادقی، «دادخواست»، فریاد تکان دهندهی هزاران هزار مادر و پدر، و همهی آنهایی، است که با چشمی اشکبار و دلی غرق اندوه در سوگ عزیزان به خون خفتهی خود در شکنجهگاههای جمهوری اسلامی سرمایه نشستهاند و آنان که آزادی عزیزان در بند کشیدهی خود را ثانیه شماری میکنند...
• کشتار بزرگ
ناصر مهاجر
در سراسر زندانهای ایران، در چند ماه، چند هزار مخالف در بند را کشتند. بی سر و صدا و در نهان. و پنهان کاری را به آن جا رساندند، که حتا جسد قربانیان را به خانوادههای آنها بازپس ندادند و تنها نشانی گورها - گورهای دسته جمعی- را دادند، بی هیچ توضیحی. در آن تابستان- پاییز، پیرامون جنایتشان اگر کلمهای گفتند، از زبان سرجنبانان حکومت بود و آن هم بیشتر برای رد گُم کردن...
• پیرامون شعارآزادی و برچیدن زندانهای سیاسی
سعید سهرابی
در این رابطه من از توضیح زیاد دربارهی زندان و عواقب خسارتبار آن در جامعه میگذرم؛ زیرا همه از نزدیک با مقولهی زندان به اشکال مختلف درگیرند. دستکم سالانه علاوه بر صدها هزار زندانی که وارد زندانهای رژیم میشوند، خانوادههای آنها و وابستگانشان درگیر مسالهی زندان میشوند. زندگیشان متلاشی میشود و عواقب نکبتبار فقر و تنگدستی میلیونها انسان را با واقعیت زندان رودررو میکند...
• جامعهی سرمایهداری و تولید مجازات
منوچهر دوستی
اگر به زندان از منظر تولیدی نگاه کنیم، ملاحظه خواهد شد که این پدیده یا دستگاه محصول تاریخی جامعهی طبقاتی به طور عام و جامعهی سرمایهداری به طور اخص جهت تولید مجازات است. مجازات به این دلیل تولید میشود که این سیستم به خودش پاسخ میدهد و نه به جامعه و به همین دلیل: - مشکلات اجتماعی را فرافکنی میکند؛ - از خود رفع خطر میکند...
• دادخواهی، روزنهای به سوی بازیابی سلامت روانی جامعه
نورایمان قهاری
طرف جلاد را گرفتن کار دشواری نیست، زیرا او تنها چیزی که از شاهدان میخواهد این است که در مقابل قساوتی که میبینند، دست به عملی نزنند. او روی تمایلات افراد به سکوت، نابینایی و ناشنوایی نسبت به “بدیها” حساب میکند. قربانی جلاد، اما نیازمند است تا نظارهگران با درک وضعیت او به مسئولیت خویش در قبال درد و رنجی که او میکشد، عکسالعمل نشان دهند...
• زندان و تاثیر آن بر رشد کودکان
غلامرضا بقایی
واژهی زندان در این تحقیق، زندانهای سیاسی جمهوری اسلامی است در دههی شصت خورشیدی؛ یعنی جاهایی که هزاران کودک و نوجوان ایرانی به علت و انگیزهی سیاسی و یا فشار روانی به مادران زندانی به آن جا برده و زندانی شدند. گرچه شمار بسیاری از این کودکان دیگر زنده نیستند تا از تجربهشان در زندان با ما چیزی بگویند، ولی ما از سرنوشت دیگر کودکان که به نوعی شانس زنده ماندن پیدا کردند...
• نقش سایکوپاتها در سلطهی استبداد دینی
شکوفه تقی
لوئی ماسینیون میگوید، حلاج پس از آن که به کیفری ترهیبی محکوم شد، وزیر دستور داد ریش او را بتراشند و شمشیر را از پهنا بر او بزنند، زنده زنده او و خادماش را بر کنار شرقی رود دجله و سپس بر ساحل غربی آن در روز آدینه و شنبه به چوب شکنجه میخکوب کنند...
• با آنها که بالای دیوار نشستهاند
سیدعلی صالحی
نان از سفره و کلمه از کتاب،
چراغ از خانه و شکوفه از انار،
آب از پیاله و پروانه از پسین...
• بحران ساختاری سرمايه داری و نقش اتحاديههای کارگری
مراد عظیمی
سه سال از آغاز وخيمترين بحران سرمايهداری جهانی میگذرد. قرار گرفتن سرمايهداری آمريکا در کانون اين بحران، حتی کشورهای سرمايهداری رو به رشد را مستقيم يا غير مستقيم به دورن گردباد اين بحران کشانده است. چرا که، هر ضعفی در دلار، به مثابه اصلیترين ارز مبادلهی بينالمللی و ذخاير کشوری، پژواکش فراسوی چهارچوب ارضی سرمايهداری آمريکا را میپيمايد...
• تریدیونیونیسم
آنتون پانه کوک - مترجم: مهران امیری
طبقهی کارگر چگونه باید با سرمایهداری مبارزه کند، تا پیروز شود؟ این مهمترین سئوالی است که امروزه در برابر هر کارگری قرار دارد. برای تسخیر قدرت و شکست دشمن، از چه تاکتیکهایی و از چه ابزار موثری برای پیکار میتوانند استفاده کنند؟ هیچ علمی و هیچ تئوریای نمیتواند به آنها بگوید که دقیقا چه کنند...
• کار، ارزش و سلطه
هَری کليور - برگردان: وحيد تقوی
طی تقريبا ده سال گذشته، در ميان يک بحران ژرف و طولانی بينالمللی فرمانروایی سرمايهداری، تئوری مارکسی ارزش مبتنی بر کار، آماج نقدهای شديد هم تئوريک و هم تاريخی قرار گرفت. نقد بزرگ تئوريک - از سوی استيدمامن و ديگر سوسيالدمکراتهاـ حملات پيشين بر به اصطلاح خصلت متافيزيکیِ تئوری (مارکس) را مجددا فرمولبندی کرده و خواستار متروکه کردن تئوری ارزشی شد که نه معنایی داشت و نه ضروری بود...
• قدرت پول در جامعهی بورژوازی
کارل مارکس - ترجمه: حسن مرتضوی
پول با از آن خود کردن توانایی خرید هر چیز، با از آن خود کردن توانایی تملک همهی اشیا، عین یا ابژهی تملک آشکار و معلوم است. جهان شمولی توانایی آن، همانا بیانگر قدرقدرتی آن است. بنابراین، پول چون قادری مطلق عمل میکند. پول دلال محبت میان نیاز آدمی و عین یا ابژه، میان زندگی او و ابزار حیاتش است...
• صحبت دربارهی یک انقلاب
آواز: تریسی چاپمن
آیا نمیدانی که صحبت انقلاب (در راه) است
(ولی فعلا) مانند زمزمهای است.
وقتی که مردم در صف میایستند...
• «زندگی ساده» و «دوشيزهی کوچولوی تن فروش»
مرد چند دقيقهای به دختر بچهها نگاه کرد و بعد از صاحب روسپی خانه پرسيد: «جوانتر هم داريد»؟!
دنيای سياست و دنيای مد دور از هم به نظر ميرسند. اما ناديا پلسنر، دانشجوی هنر دانمارکی و کنشگرآنلاين حقوق بشر، ترکيب جالبی از آن به وجود آورد که نظر بسياری را جلب نمود و ابتکار او را به يکی از کارزارهای موفق چند سال اخير تبديل کرد...
• کودکان و رنگها
سوسن بهار
در طول سی و یک سال حاکمیت جمهوری اسلامی، ما شاهد استفادهی تبلیغاتی - ایدئولوژیکی از کودکان بودهایم. گوشت دم توپ کرن کودکان در جنگ بین ایران و عراق، ایجاد بسیج دانش آموزی، اسلحه دست کودکان چهار و پنج سالهی محجبه دادن و...، فقط جزیی از استفادهی تبلیغاتی - ایدئولوژیکی جمهوری اسلامی از کودکان است...
• «آکاردئون»
جعفر پناهی
«آکاردئون»، فیلمی کوتاه از جعفر پناهی، کارگردان سرشناس ایرانی، است که پدیدهی دردناک و رو به افزایش کار کودکان در ایران را به تصویر میکشد. جعفر پناهی، این سینماگر معترض، هم اکنون در زندان های جمهوری اسلامی اسیر است. فیلم زیبای او را ببینید.
• ازدواج اهریمنی اینترنت و سرمایهداری
جان بلامی فاستر، رابرت مکچِسنی - مترجم: اکرم پدرام نیا
اکنون بیش از دو دهه از انقلاب اینترنت میگذرد و در این دو دهه گواه گسترش سرگیجهآور ارتباطات بودهایم، از وبسایتهای جهانی گرفته تا تلفنهای همراه که به رغم کوچکیشان، رفته رفته به کامپیوترهای پر قدرت تبدیل میشوند. بنگاههایی مانند «گوگل»، «آمازون»، «کرگزلیست» و «فیسبوک» فراگیر شدهاند. تنها راه موفقیت در جامعه، غرق شدن در دنیای دیجیتال است...
• تاملی در بازنمایی رسانه ای بُتوارههای امروزی
امین حصوری
چندی پیش گزارشی درباره دلایل پیشرفت یا منشا ثروت کمپانی "اپل" میخواندم. در بخشی از این گزارش آمده بود: «آن چه این کمپانی را به اینجا رسانده، فقط و فقط نوآوریهای تکنولوژیک است و ساخت ابزارهایی که مردم برای داشتناش به هر دری میزنند؛ فارغ از اینکه جهان گرفتار رکود اقتصادی باشد یا نه، اپل مشتریهای خاص خود را در سراسر جهان خواهد داشت...»
• فیس بوک، نماد جهان جدیدی که بر میآید؟
وحید ولیزاده
امروزه فیس بوک سرآمد پدیدههای نوینی است، که ذیل مقولهی رسانههای اجتماعی دسته بندی میشوند. رسانههای اجتماعی، رسانههایی هستند که گفته میشود سه ویژگی عمده را دارایند. نخست: محتواهای آنها نه توسط نویسندگان حرفهای و سازمان یافتهی رسانههای متعارف، بلکه توسط شهروندان عادی تولید میشود...
• ما و شبکههای اجتماعی
محمدرفیع محمودیان
در مورد شبکههای اجتماعی و قدرت آنها زیاد نوشته شده است، اما در مورد آنها کمتر مطالعهی تجربی و همه جانبهای انجام شده است. اکنون این مهم را دو محقق آمریکایی کریستاکیس و فولر انجام دادهاند. کتاب آنها به تازگی، در سال ٢٠٠٩، انتشار یافته، اما در همین مدت کوتاه شهرتی شگرف و استثنائی پیدا کرده است...
• دموکراسی
لنگستن هیوز - برگردان: احمد شاملو
با ترس یا با ریش گرو گذاشتن
دموکراسی دس نمیاد
نه امروز نه امسال...
• درآمدی تاریخی بر نظریهی اجتماعی
آلکس کالینیکوس - برگردان: اکبر معصوم بیگی
پاسخ هگل به کشاکشهای ژرفی که پس از انقلاب فرانسه در جامعهی اروپایی آشکار شده بود، این بود که این کشاکشها را نمونه های ویژهی الگویی بسیار بزرگ تر تفسیر میکرد: تاریخ جهان اساسا عبارت است از فرآیندی از دگرگونی مداوم که بر اثر تضادهایی به حرکت میافتد، که درونی و جزء سازندهی شکلهای اجتماعی و سیاسی پیاپی به شمار میآید...
• سانسور، معلول رابطهی اجتماعی سرمایه
محسن حکیمی
در میان دولتمردان و سیاستمداران معمولا بندرت میتوان کسی را یافت که روراست و صریح مسئولیت اعمال خود را بپذیرد، از آنها آشکارا دفاع کند و نظر خود را دربارهی آنها - حتا اگر برای مخاطب ناخوشایند و تلخ و گزنده باشد - بی هیچ رودربایستی یا مجامله بیان کند... اینان اغلب، چنان که معروف است، «دیپلماتیک» و «دوپهلو» سخن میگویند...
• کانون نویسندگان ایران، نهاد جنبش اجتماعی برای آزادی بیان
محسن حکیمی
در جریان جنگ جهانی دوم، با آن که دولت ایران اعلام «بیطرفی» کرده بود متفقین کشور ایران را به اشغال خود در آوردند، انگلستان جنوب کشور و شوروی شمال آن را. هر یک از این قدرتها میکوشید ایران را به طور کامل به حوزهی سلطه و نفوذ خود بدل کند. تاریخا و از قرنها پیش ایران حوزهی سلطه و نفوذ کشورهای سرمایهداری غرب شده بود...
• در ستایش مطبوعات آزاد
کارل مارکس - برگردان: محمد پوینده
آیا نخستین وظیفهی جویندگان حقیقت این نیست که یکراست بی آن که به چپ و راست نظر افکنند، به سوی خود حقیقت پیش بتازند؟ آیا گفتن حقیقت در قالب فرمایشی و تحمیلی، در حکم از یاد بردن آن نیست؟ حقیقت چونان نور، از فروتنی به دورست؛ و تازه در برابر چه کسی باید فروتن باشد؟ دربرابر خود؟ حقیقت، دروغ و نادرستی را رسوا میسازد. پس آیا نباید بر ضد دروغ باشد؟...
• عصرما؛ ایدئولوژی فراموشی و خودسانسوری
خسرو صادقی بروجنی
«سانسور» و «خودسانسوری» مفاهیمی تفكیك ناپذیرند، كه قائل شدن به عدم ارتباطی دیالكتیكی فیمابین آنان خود نوعی سانسور شمره میشود، چرا كه همچنان كه «خودسانسوری» محصول بلافصل «سانسور» بوده، «سانسور» نیز تنها در فضای مشحون از آن دیگری قادر به تداوم بقاست...
• ترانهی صلح
ویکتور خارا - برگردان: احمد شاملو
اگر چکشی میداشتم
صبح میکوبیدم
شب میکوبیدم...
• سلوک گرامشی در زندان
محسن حکیمی
آنتونیو گرامشی، متفکر انقلابی و از رهبران جنبش کارگری ایتالیا، در نوامبر ۱۹۲۶ دستگیر و زندانی شد. هجده ماه پس از این تاریخ، گرامشی با سی و دو تن از همراهانش به اتهام «اقدام علیه امنیت کشور»، «راه اندازی جنگ داخلی» و «برانگیختن کینهی طبقاتی» در «دادگاه ویژهی موسولینی برای دفاع از دولت» محاکمه شد...
• گرامشی و منطق پیکارهای هژمونیک در جامعهی مدنی
حسام سلامت
سهم گرامشی در بسط سویههای تحلیلی نظریهی سیاسی، بی شک بی بدیل است و وی را از این لحاظ میبایست در کنار هگل و مارکس نشاند. گرامشی، به عنوان یک مارکسیست انقلابی، آشکارا در سنت ملهم از هگل و مارکس میاندیشید و از این حیث میتوان پیشاپیش توقع داشت که برداشت وی از دولت و جامعهی مدنی با برداشت لیبرالی مرزبندی جدی و اکید داشته باشد...
• مارکس و کینز
پل ماتیک - ترجمه: ناصر زرافشان
این روزها، به مناسبت بحران دامنهداری که سرمایهی مالی بهوجود آورده و شکست الگوی نولیبرالی در تحقق بهشتی که وعدهی ایجاد آن را داده بود، باز نگاه بسیاری از غیرمارکسیستها به سوی مارکس برگشته است. بحران اقتصاد جهانی و رنجها و محرومیتهایی که به تودهی مردم تحمیل میکند که قربانیان نهایی آن هستند...
• مارکس و محیط زیست
جان بلامی فاستر - برگردان: محمود متحد
چنان که منتقدی گفته، در سالیان اخیر باب شده است که رشد آگاهی زیست محیطی را با «پرسش رایج پسامدرنی از فراروایت عصر روشنگری» یک سان بینگارند. بارها شنیدهایم که وجه مشخصهی تفکر سبز دیدگاه پسامدرن و پساروشنگری آن است. این شیوهی فکری، در پارهای انتقادها از مارکس و انگلس آشکار است...
• بخوان به نام گُل سرخ
محمدرضا شفیعی کدکنی
بخوان به نام گُل سرخ در صحاری شب
که باغها همه بیدار و بارور گردند
بخوان، دوباره بخوان، تا کبوتران سپید...
• نامحتملی وجود خدا
ریچارد داوکینز - برگردان: امیر غلامی
مردم بسیاری از کارهایشان را به نام خدا انجام میدهند. ایرلندیها به نام خدا، همدیگر را منفجر میکنند. عربها به نام الله، خودشان را منفجر میکنند. امامها و آیتاللهها به ناماش، زنان را سرکوب میکنند. پاپها و کشیشهای عزب به نام او، زندگی جنسی مردم را به هم میریزند. شُهِتهای یهودی، گلوی حیوانات را به نامش میبرند...
• نسبت دینداران با علم
ریچارد داوکینز- ترجمه: امیرغلامی
دیدگاههای دینداران در مورد علم را میتوان به سه دستهی اصلی تقسیم بندی کرد. من این سه دیدگاه را "هیچ-ندانی"، "همه چیز-دانی"، و "عدم رقابت" مینامم. ابتدا با دیدگاه آخری شروع میکنم، که بیشتر باب طبع الاهیون امروزی است. طرفداران دیدگاه "عدم رقابت" به درستی باور دارند، که دین نمیتواند در قلمرو علم با آن رقابت کند...
• دربارهی دین
امیل چوران - ترجمه: حسین منصوری
آدمی دارای دو ویژگی خاص است: تنهایی و غرور. بر زمین زندگی میکند، تا زمین را با همهی نیرو به سوی روشنایی و تنویر برد. دین اما به سوی آسمان اشاره دارد: مجموعهای از داروها، که هستی آدمی را آهسته آهسته به خندق خاک میسپارند. آدمی پس چرا روی این تخم مینشیند و به ثمر میرساندش؟
• دنیای رویای من
لنگستن هیوز - برگردان: احمد شاملو
من در رویای خود دنیایی را میبینم که در آن هیچ انسانی
انسان دیگر را خوار نمیشمارد
زمین از عشق و دوستی سرشار است...
• در جهان گرسنه، مفهوم ادبیات چیست؟
ژان پل سارتر
در جهان گرسنه مفهوم ادبیات چیست؟ باید گفت که ادبیات مانند اخلاق نیاز به همگانی شدن و کلیت دارد. بنابراین، اگر نویسنده میخواهد خوانندهاش عموم مردم باشد، باید خود را در ردیف اکثریت آدمها قرار دهد، یعنی در ردیف دو میلیارد نفر گرسنه، وگرنه در خدمت یکی از طبقههای ممتاز قرار میگیرد و مانند آن طبقهی ممتاز، استثمار کننده میشود...
• علیه رئالیسم لوکاچی
برتولت برشت - برگردان: امید مهرگان
رئالیستی بودن یعنی: کشف درهم پیچیدگیهای علّی جامعه؛ افشای دیدگاه غالب به امور به منزلهی دیدگاه کسانی که بر سر قدرتاند؛ نوشتن از منظر و جایگاه طبقهای که دامنهدارترین راه حلها را برای دشواریهای نفسگیری پیش مینهد، که جامعهی بشری در چنبرهی آنها گرفتار شده است؛ تاکید بر عنصر رشد و تحول؛ ممکن ساختن امر انضمامی و ممکن ساختن فرآیند انتزاع و تجرید از آن؛ اینها اصول وسیعیاند و ...
• جایگاه کارگران در شعر معاصر فارسی
علی امینی نجفی
"نسیم شمال" شاعری مردمدوست بود، با ذهنی روشن و زبانی ساده: مقارن جنبش مشروطیت (۱۲۸۵ خورشیدی) با نهضت "بیداری"، در رگان خشکیدهی شعر فارسی خونی تازه جاری شد. شاعر نگاه خود را از درباریان و اشراف گرفت و به تودهی مردم دوخت. و از آن پس، به زبان زنده و پُر جوش آنها سخن گفت...
• زنی با زبانی چو شمشیر
سیمین بهبهانی
از خویشتن خویش چه میخواهم من؟
از این «منِ» درویش چه میخواهم من؟
بازیچه ی آرزوی دل ساختمش ...
• بخشی از یک مصاحبه با احمد شاملو
مصاحبه کننده: ماریا پرسون، سوئد
کلماتی هست که ظاهرا از هر سو نگاه کنيم زيباست: همچون کلماتی که شما در اين سئوال به کار برديد. کلماتی چون بزرگترين شاعر، تجليل شدن، محبوبیت، و جز اينها... اما يک بار ديگر سر برگردانيد و اين بار از منظری که ما ايستادهايم به اينها نگاه کنيد: پروار بودن آهو را از چشم خود آن حيوان هم ببينيد و...
• مارکسیسم و تاریخ ادبیات
گئورگ لوکاچ - مترجم: خ. ش.
نظریهی هنر برای هنر به هیچ وجه شعار آغازین تحلیلهای بورژوازی از ادبیات نبود. برعکس، ادبیات بورژوایی همچون هنر متعهد علیه هنر فئودال - استبدادی زاده شد و اما بعدها یعنی - نخستین بار در دورهی وایمار، گوته و شیلر بود که نظریهی هنر «ناب» فارغ از هر گونه تعهد، متولد شد...
• لورکا و فاشیسم
ناصر فکوهی
روز نوزدهم اوت 1936، لورکا در برابر جوخهی اعدام قرار گرفت و تیرباران شد. مرگ لورکا که شاعری کم نظیر، روشنفکری کامل و هنرمندی تمام عیار بود، و با آثار خویش وجدان بیدار اسپانیای مدرن و ضد فاشیست را تا پس از سقوط فرانکیسم در سال 1976، نمایندگی میکرد، از آن زمان تاکنون همچون نمادی رمزآمیز از جنگ داخلی اسپانیا باقی مانده است...
• اوكتاویو پاز: شاعر عشق و مرگ
داوود علیزاده
اكتاویو پاز به سال 1914 در شهر مكزیكو پا به جهان گذاشت. چون كشور زادگاهش، مكزیك، اصل و نسبی دوگانه دارد، اجدادش اسپانیایی و سرخپوست بودهاند. جنگ داخلی اسپانیا بر شخص و شعر او تأثیری شگرف داشت؛ درگیری اجتماعی او با مسافرت به اسپانیا در دوران این جنگ آغاز شد و شعر او در همین ایام به پختگی رسید...
• آشنایی با آنا آخماتوا شاعر عاشقانه ها، شاعر مادران زندانیان
شیدا بامداد
آنا آخماتوا بی گمان یکی از تاثیرگذارترین شاعران شعر مدرن روسیه است. سال به دنیا آمدنش را این گونه توصیف میکند: "در 1889، سال تولد من، چارلی چاپلین به دنیا آمد؛ «سونات كرتروز» تولستوی منتشر شد؛ برج ایفل ساخته شد؛ و هیتلر و ظاهرا الیوت هم دیده به جهان گشودند...
• تصور کن
آواز: جان لنون
تصورشو بكن
نه بهشتى در ميون باشه
نه دوزخى
تصورش سخت نيست...
